Fümader passiv / Passivraucher
L’enconuschent scriptur Franz Hohler na gioga betg mo cun il rumantsch, el è dapi blers onns in «fimader passiv» dal ladin, co ch’el descriva sasez. Pia nairas uras per ina conferma nair sin alv.
Sper «Il malur da la fuorcla» ed ina intervista cun l’autur davart questa versiun curta dal famus «Totemügerli» en pseudo-rumantsch, leg’ins adattaziuns da Hohler en dialect Bernais da poesias da Luisa Famos, Jessica Zuan, Jon Guidon, Alexander Lozza e nov era da Dumenic Andry.
La terza e pli voluminusa part dal cudesch furma ina ventgina da raquints da Hohler da leger en lingua rumantscha, tranter quels er quatter dialogs per la tribuna. Els èn vegnids translatads dad Arnold Rauch, Rita Cathomas-Bearth, Flurin Spescha, Rita Uffer e Bettina Vital.
Cun citats picant-umoristics da Franz Hohler furma quest cudesch ina lectura divertenta per il mintgadi, per part rumantsch, per part tudestg, per part biling.
Es ist höchste Zeit eine Publikation vom rätoromanisch-deutschen Austausch von Franz Hohler – DEM Franz Hohler – in den Händen zu halten, und damit den Beweis zu haben, dass Hohler auch Rumantsch kann.
Er überträgt mit viel Charme rätoromanische Gedichte in seine Mundart. Dieses Buch vereint seine Übersetzungen von Luisa Famos, Jessica Zuan, Jon Guidon, Alexander Lozza und neu auch von Dumenic Andry.
Ein wahres Feuerwerk für die Ohren, ein Klassiker, der nicht fehlen darf, ist selbstverständlich «Il malur da la fuorcla» – eine auf Pseudo-Rätoromanisch erschaffene Kurzfassung seines famosen «Totemügerli».
Mit pikant-humorvollen Zitaten von Franz Hohler durchspickt, bildet dieser Band eine amüsante Lektüre mit Kurztexten, Gedichten und Gedanken zum Alltag, teilweise Rumantsch, teilweise Deutsch, teils zweisprachig.
«Beim Rätoromanischen war es dieses Kantige, dieses Gebirgslatein, das mich immer faszinierte. Als ich in die Kantonsschule ging, habe ich für mich etwas Rätoromanisch gelernt, um mich da reinzuhören, und ich mochte das immer sehr gern. Ich bin, was das Rätoromanische betrifft, ein Passivraucher. Ich versteh es ganz gut, vor allem das Ladin.» (Franz Hohler)